Prace na wysokości zaczynają się zwykle od pytania, jak bezpiecznie i wygodnie dotrzeć do miejsca pracy. Malowanie sufitu w wysokim pomieszczeniu, remont elewacji domu, wymiana oświetlenia w hali czy czyszczenie rynien to zadania, przy których drabina szybko okazuje się niewystarczająca. Konstrukcje aluminiowe zdobyły popularność wśród ekip budowlanych i osób remontujących dom, ponieważ są lekkie, odporne na korozję i stosunkowo łatwo je przenosić. Dla wielu czytelników liczy się też to, że da się je złożyć bez specjalistycznych narzędzi. Poniżej opisujemy, z jakich części zbudowany jest taki system, czym różnią się jego odmiany, według jakich parametrów dobiera się model, jak wygląda montaż oraz do jakich prac sprawdza się najlepiej.
Elementy konstrukcji rusztowania aluminiowego
Każde rusztowanie aluminiowe składa się z kilku powtarzalnych modułów. Podstawą są ramy, czyli pionowe elementy z rur aluminiowych połączonych szczeblami, które pełnią jednocześnie funkcję drabiny. Ramy łączy się ze sobą za pomocą poręczy i przekątnych, nazywanych stężeniami. To one usztywniają całość i nie pozwalają konstrukcji się skręcać.
Drugą grupą są podesty, czyli platformy robocze. Wykonuje się je z ramy aluminiowej z nawierzchnią z płyty wielowarstwowej lub z aluminium z antypoślizgowym wzorem. Często mają klapę umożliwiającą wejście z poziomu niższego na wyższy. Całość uzupełniają elementy zabezpieczające i stabilizujące:
-
barierki ochronne i deski przypodłogowe, które zatrzymują narzędzia i materiały,
-
stabilizatory lub podpory boczne, zwiększające powierzchnię oparcia,
-
regulowane stopy lub kółka z hamulcami,
-
zaczepy i zatrzaski blokujące podesty przed uniesieniem.
Rusztowania przejezdne i stacjonarne w porównaniu
Najważniejszy podział dotyczy sposobu ustawienia konstrukcji. Model przejezdny stoi na kołach z hamulcami, dzięki czemu można go przesuwać wzdłuż ściany bez demontażu. Sprawdza się tam, gdzie praca polega na obejściu długiej powierzchni, na przykład przy malowaniu korytarza, montażu instalacji pod sufitem lub w magazynie. Zasady użytkowania przewidują zwykle zejście z platformy i zabranie z niej narzędzi przed przesunięciem.
Wersja stacjonarna opiera się na regulowanych stopach, które pozwalają wypoziomować konstrukcję na nierównym podłożu, np. na skarpie, schodach czy podjeździe. Jest sztywniejsza i zwykle bardziej odpowiednia do długotrwałych prac w jednym miejscu, a także do większych wysokości. Bywa łączona w dłuższe segmenty, co pozwala obsłużyć całą ścianę budynku. Wybór zależy więc od tego, czy ważniejsza jest mobilność, czy stabilność i dopasowanie do terenu.
Wysokość, nośność i rozmiar platformy jako kryteria doboru
Dobierając konstrukcję, zaczyna się od wysokości roboczej, czyli sumy wysokości podestu i zasięgu rąk pracownika. Nie jest to więc to samo co wysokość całego rusztowania. Warto z wyprzedzeniem policzyć, jak wysoko znajduje się miejsce pracy, i przewidzieć niewielki zapas. Do wyższych konstrukcji potrzebne są zwykle dodatkowe stabilizatory, a w razie wątpliwości zalecenia podaje producent w instrukcji.
Kolejny parametr to dopuszczalne obciążenie podestu. Trzeba uwzględnić nie tylko masę osoby, lecz także narzędzi, farb, płyt czy innych materiałów. Producenci określają nośność w instrukcji, a przekraczanie jej jest niedopuszczalne. Ważny jest też wymiar platformy: szersza daje swobodę ruchu i miejsce na sprzęt, ale zwiększa masę i gabaryty przy transporcie. Do wąskich przejść i drzwi lepiej dobrać model o mniejszej szerokości.
Montaż rusztowania krok po kroku
Montaż zaczyna się od sprawdzenia podłoża i kompletności elementów. Powierzchnia powinna być równa i nośna, a w razie potrzeby podkłada się pod stopy podkładki rozkładające nacisk. Następnie ustawia się dwie ramy i łączy je stężeniami po przekątnej, tworząc pierwszy segment. Przy modelu na kółkach od razu blokuje się hamulce.
Potem wkłada się podest na odpowiednim szczeblu i zabezpiecza go zatrzaskami. Kolejne ramy dokłada się od strony platformy, a wchodzący na górę ma cały czas zachować trzy punkty podparcia. Na ostatnim poziomie montuje się barierki i deski przypodłogowe. Na końcu kontroluje się pion i poziom oraz stabilizatory. Demontaż przebiega w odwrotnej kolejności. Ze względu na wagę zadania szczegółowe procedury i wymagania dotyczące pracy na wysokości określają instrukcja producenta oraz obowiązujące przepisy.
Zastosowania od elewacji po prace wewnątrz hal
Na zewnątrz budynków aluminiowa konstrukcja służy do ocieplania i tynkowania ścian, malowania, naprawy okapów czy wymiany rynien. Niewielka masa ułatwia przenoszenie jej wokół domu, a odporność na wilgoć sprawia, że nie wymaga specjalnej konserwacji po sezonie. W ogrodach i na posesjach przydaje się także przy przycince wysokich żywopłotów albo prac przy dachu garażu.
We wnętrzach najczęściej wykorzystuje się wersje przejezdne. Pozwalają one pracować przy sufitach w halach produkcyjnych, magazynach, kościołach czy sklepach, gdzie liczy się szybkie przestawianie. Ekipy elektryczne i instalacyjne korzystają z nich przy montażu opraw, kanałów wentylacyjnych oraz tras kablowych. Gładkie nogi lub kółka z nakładkami nie niszczą posadzek, co jest ważne w obiektach z wykończonymi podłogami.
